Skipting vinnunnar
heitir grein i sķšasta Einberja, undirrituš "Verksmišjumašur". Er ég žar borinn sökum all rękilega. Žaš er sagt, aš ég hafi meinaš bķlstjóra vinnu viš verksmišjurnar vegna smį oršahnippinga okkar į milli, aš annar bilstjóri fįi ekki vinnu, nema aš greiša mér mikinn hluta af vinnulaunum sinum upp i gamla skuld, aš einn mann hafi ég svipt vinnu, vegna žess aš hann neiti aš aš bišja mig fyrirgefningar.
Żmislegt fleira er tķnt til, og veršur eitthvaš af žvķ ef til vill tekiš upp į öšrum vettvangi sķšar.
Er best aš byrja hér į bķlstjóranum meš "oršahnippingarnar".
Ķ sambandi viš žetta tel ég rétt aš birta eftirfarandi vottorš:
"Sumariš 1936 óskaši ég žess viš Jóhann F. Gušmundsson verkstjóra, aš žegar hann žyrfti į bķlum aš halda frį V.B.S. žį bęši hann ekki uni sérstaka bķla, heldur tiltęki ašeins hve marga bķla hann žyrfti, svo aš stöšin gęti rįšiš žvķ sjįlf hverjir fęru ķ hvert skipti. Jóhann varš viš žessari ósk minni og er ég honum žakklįtur fyrir-.
Siglufirši, 14. janśar 1938
f.h. Vörubķlastöšvarinnar
Žórarinn Hjįlmarsson (sign.)
Śt af žessu varš deila į milli mķn og Gušjóns Jónssonar bķlstóra. Hann vildi lįta mig bišja um sig sértaklega.
Nś skal ég engan dóm į žaš leggja, hvor okkar hafi hnippt meira ķ hinn, žaš er alveg aukaatriši.
Hitt skiptir aftur mįli, aš frį žessum tķma hefir hvorugur talaš viš hinn, og Gušjón žar aš leišandi aldrei minnst į keyrslu viš mig.
Aftar į móti hefir hann reynt aš fį keyrslu hjį hinum verkstjórunum, og er honum žaš sķst lįandi.
Og nś ętla ég aš birta hér annaš vottorš til žess aš sanna mitt:
Samkvęmt ósk Jóhanns F. Gušmundssonar vil ég taka fram eftirfarandi: Žaš hefir veriš venja frį žvķ fyrsta aš viš Jóhann F. Gušmundsson fórum aš starfa saman viš Sķldarverksmišjur rķkisins į Siglufirši, aš viš höfum rętt um hvaša bķla skyldi taka ķ keyrslu žegar um mikiš hefir veriš aš ręša, svo sem uppskipun į kolum eša salti og fleira.
Sķšastišiš vor kom til mķn eigandi aš bilreišinni SI-13, Gušjón Jónsson, til heimilis į Siglufirši, og baš mig um keyrslu, en ég sagšist skyldi taka žaš til athugunar.
Talaši ég svo um žetta viš Jóhann F. Gušmundsson, og baš hann mig aš vķsa Gušjóni til sin og lįta žaš fylgja meš, aš hann (Jóhann) vęri fśs til žess hvenęr sem vęri, aš jafna žann įgreining, sem į milli žeirra vęri, ef Gušjón óskaši eftir žvķ sjįlfur.
Žetta sagši ég Gušjóni en hann sagšist ekki sjį neina įstęšu til aš tala viš hann um žetta, og sagšist alls ekki bišja Jóhann um neina keyrslu, og sagši aš hann gęti alveg eins komiš til sķn til aš tala um žetta.
Litiš annaš fór okkur į milli ķ žetta skipti, og baš hann mig ekki oftar um keyrslu į sķšastlišnu sumri, og var mér kunnugt um, aš hann var ekki farinn aš tala viš Jóhann žegar ég fór ķ haust frį Siglufirši, žann 2. oklóber 1937.
Hafnarfirši, 15. nóvember 1937
Gušjón Jónsson, verkstjóri (sign.)
Svo kemur hér eitt vottorš enn:
Žaš vottast hér meš, aš sumariš 1937. mešan ég keyrši vörubķl SI-13, žį fékk ég keyrslu hjį Sķldarverksmišjum rķkisins oftast žegar ég beiddist žess.
Vilberg Žorlįksson (sign.)
Žetta veršur aš nęgja aš sinni. Žaš hefir aldrei stašiš į mér aš jafna žessar sakir. En mér er nęr aš halda aš žaš hafi veriš af einhverjum óvildarmanni mķnum kappsmįl aš višhalda žessum įgreiningi og aš žaš hafi rįšiš mestu.
En vęri ekki rétt fyrir žennan "verksmišju(-stjórnarfor-)mann" sem ķ Einherja skrifar, aš skżra frį žvķ, žegar Sķldarverksmišjur rķkisins, sumariš 1935, settu verkbann og višskiptabann į einn af bestu rafvirkjum žessa bęjar.
Hvar var verksmišjumašurinn žį meš sķn, endemisfręgu réttlętiskrumlur?
Mér er ekki kunnugt um, aš žeir Einherjamenn hafi tališ neitt viš žetta aš athuga, og kemur žar fram eins og oftar, aš žaš er ekki sama hver ķ hlut į.
En žeim er nokkur vorkun Einherjamönnum, žar sem vitaš er, aš sanngirnin hefir aldrei veriš žeirra sterka hliš.
Žį kemur bilstjórinn, sem į aš hafa greitt mér mikinn hluta af launum sinum.
Rétt frį sagt er žaš žannig:
Ķ įrslok1934 skuldaši mér einn af bķlstjórum žessa bęjar, - sem fengist hafši viš śtgerš. - 17-18 žśsund krónur. Fyrir žessari upphęš fékk ég vķxil.
Mašurinn hafši ekki ašstöšu til žessa aš greiša žessa skuld nema į löngum tķma. Sömdum viš um žaš, aš hann greiddi mér kr. 1.50 fyrir hverja klukkustund sem hann keyrši hjį rķkisverksmišjunum.
Nokkru seinna lękkušum viš žetta nišur ķ kr. 1.25 į klukkustund. - Į žennan hįtt hefi ég fengiš greitt į tveimur įrum kr. 260.90. ég tók žaš fram viš manninn strax, aš hann skyldi ekki koma ķ keyrslu til mķn, žótt hann vęri kallašur, ef hann gęti fengiš eitthvaš aš gera annarsstašar, til žess aš hann finni sem allra minnst til žess aš greiša eitthvaš ķ skuldinni.
Mér veršur aš spyrja: Hversvegna er Framsóknarklķkunni svo illa viš žaš, aš žessi bķlstjóri sé skilamašur, eftir žvķ sem efni standa til?
Er žaš vegna žess aš ég er eigandi skuldarinnar, eša af žvķ aš "klķkan" ętli sér ķ framtķšinni aš hvetja menn til vanskila?
Fyrri tilgįtan mun žó réttari, og vil ég žvķ til sönnunar benda į žetta :
Įriš 1935 skrifušum viš Žormóšar upp į 500 kr. vķxil fyrir mann hér ķ bę. Hann gat ekki greitt vķxilinn į gjalddaga. Ķ annaš sina sem vķxillinn var framlengdur vildi Žormóšur heldur vera einn į honum, (žį var hann meš eitt kastiš, sem orsakaši žaš, aš hann talaši ekki viš mig). Nś, hefir žessi mašur greitt vķxilinn aš fullu meš vinnu sinni viš afgreišslu Eimskip hér š stašnum.
Hér kemur žaš sanna fram eins og meš bilsljórann og rafvirkjann, sem aš framan getur.
Réttlętiskrumlurnar kreppast misjafnlega fast saman, eftir žvķ hver ķ hlut į.
Ķ sambandi viš verkamanninn, sem ég į aš hafa svipt atvinnu og sem mun vera Óskar Sveinsson, žį vil ég skora į Höfušsmann Einherja, Žormóš Eyjólfsson, aš birta bréf žaš, sem Óskar skrifaši (var lįtinn skrifa er réttara) stjórn rķkisverksmišjanna sķšastlišiš sumar, og svör okkar Gušmundar Siguršssonar verkstjóra viš žvķ.
Žegar žau bréf hafa veriš birt, mun hlutur Einherjamanna rżrna all verulega.
En žótt ég sé saklaus af žvķ, aš hafa beitt atvinnukśgun, er ekki žar meš sagt, aš henni hafi aldrei veriš beitt, eša įtt aš beita.
Žaš var tilraun til atvinnukśgunar žegar einn af vélstjórunum įtti ekki aš fį atvinnu viš rķkisverksmišjurnar af žvķ aš hann vęri kommśnisti.
Žaš var lķka tilrann til atvinnukśgunar žegar reka įtti einn verkamanninn, sem fylgdi kommśnistum aš mįlum, en taka annan sem var ķ flokki hęgra megin viš Alžżšuflokkinn.
Og žaš var atvinnukśgun žegar Gušberg Kristinssyni var bolaš frį Vinnumišlunarskrifstofunni, žvert ofan ķ įšur gert samkomulag milli Alžżšuflokksins og Framsóknarflokksins.
Og svo hinar marg endurteknu yfirlżsingar Žormóšs Eyjólfssonar um žaš, aš ég skyldi verša rekinn frį rķkisverksmišjunum, hvaš eru žęr annaš en tilkynning um atvinnukśgun, sem hann ętlaši sér aš framkvęma, en žorir ekki?
Aš hverjum rétti Jón Gķslason žį sneiš um daginn į A-listafundinum, aš sumir starfsmenn rķkisverksmišjanna hefšu ekki žoraš aš fara ķ kvešjusamsęti žaš, sem Gķsla Halldórssyni var haldiš, af ótta viš atvinnumissir?
Vill ekki "Verksmišjumašurinn" ķ Einherja svara žvķ?
Ķ öllum Žeim ritdeilum, sem viš Alžżšuflokksmenn höfum įtt viš Einherjamennina, hafa žeir boriš skaršan hlut.
Einherji flutti einu sinni žį frétt, ķ nafnlausri grein, aš ein stślkan viš sķmann vęri njósnari fyrir Alžżšuflokkinn.
Įbyrgšarmašur blašsins sagšist ekki hafa skrifaš greinina en neitaši aš gefa upp höfundinn.
Hann var dęmdur. Sķšar flutti blašiš svķviršingar um mig og Erlend Žorsteinsson. Ķ bįšum tilfellum sagšist įbyrgšarmašurinn ekki hafa skrifaš greinarnar, en neitaši aš gefa upp höfundana.
Hann var dęmdur. Og nś er svo komiš, aš engin fęst til aš vera įbyrgšarmašur žessa vandręšablašs, nema žjónn Žormóšs Eyjólfssonar.
Vekur žaš grun um, hvašan óžverrinn muni hafa runniš.
Og sķšast en ekki sķst mį geta žess, aš Žormóšur Eyjólfsson hefir veriš dęmdur fyrir nišrandi umęli um mig, ķ sambandi viš rķkisverksmišjurnar.
Žaš er žvķ ekki aš įstęšulausu, žótt ég sé ekki beint elskašur af hinum biksvörtu halastjörnum i Vetrarbrautinni.
J.F.G. |